1. Ortognatik Cerrahi Nedir?
Ortognatik cerrahi, üst ve alt çenenin birbirine ve yüzün genel yapısına göre doğru konuma getirilmesini amaçlayan bir çene cerrahisi yöntemidir.
Bu ameliyat, yalnızca estetik görünümün değil; çiğneme, konuşma, nefes alma ve eklem fonksiyonlarının dadüzeltilmesini sağlar.
Çene kemiklerinde gelişimsel bozukluk, doğuştan anomaliler veya travma sonrası oluşan şekil bozuklukları sonucunda çeneler doğru pozisyonda kapanmayabilir. Bu durumda ortognatik cerrahi, ortodontik tedavi ile birlikte uygulanarak fonksiyonel ve estetik uyumu yeniden kazandırır.
2. Kimler Bu Ameliyattan Faydalanabilir?
Ortognatik cerrahi aşağıdaki durumlarda uygulanır:
-
Çiğneme, ısırma veya yutma güçlüğü
-
Konuşma bozuklukları
-
Kronik çene eklemi (TMJ) ağrısı
-
Açık kapanış (open bite)
-
Alt veya üst çenenin ileri/geri konumlanması
-
Çenelerde doğuştan veya travmatik asimetri
-
Solunum (özellikle uyku apnesi) problemleri
Bu problemler doğuştan olabileceği gibi, büyüme sırasında veya kazalar sonucu da gelişebilir.
Tedaviye başlamadan önce detaylı klinik ve radyolojik inceleme yapılır (panoramik film, sefalometrik analiz, CBCT vb.) ve hastaya en uygun cerrahi planlama belirlenir.
3. Ortognatik Cerrahinin Amaçları
-
Üst ve alt çenenin ideal kapanış ilişkisini sağlamak
-
Dişlerin düzgün şekilde birleşmesini garanti etmek
-
Yüz profilinde doğal ve dengeli bir görünüm oluşturmak
-
Nefes alma ve konuşma fonksiyonlarını düzeltmek
-
Uzun vadede çene eklemi sağlığını korumak
4. Tanı ve Tedavi Planlaması
Ortognatik cerrahi öncesi süreç multidisipliner bir yaklaşımla yürütülür. Tedavi planlamasında ortodontist ve çene cerrahı birlikte çalışır. Öncelikle dişlerin doğru konuma getirilmesi için ortodontik tedavi yapılır. Daha sonra cerrahi aşamaya geçilerek çeneler istenen pozisyona taşınır.
Planlama aşamasında:
-
Klinik muayene
-
Fotoğrafik analiz
-
Sefalometrik ölçümler
-
CBCT (3D tomografi)
-
Dijital simülasyonlar
kullanılır.
5. Dijital Planlama ve Teknoloji Kullanımı
Günümüzde ortognatik cerrahi, 3 boyutlu dijital planlama ile çok daha güvenli ve öngörülebilir şekilde uygulanmaktadır.
6. Ameliyat Süreci ve Beklentiler
-
Ameliyatlar genel anestezi altında hastanede gerçekleştirilir.
-
Ortalama 2–4 saat sürer.
-
Hastalar genellikle 1 gece hastanede kalır.
-
Diş telleri (ortodontik braketler) ameliyat sırasında da ağızda kalır ve iyileşme döneminde destek sağlar.
-
Çeneler yeni pozisyonlarına taşındıktan sonra titanyum plak ve vidalarla sabitlenir.
-
Ameliyattan sonra 2–3 hafta boyunca yumuşak gıda önerilir.
7. Ameliyat Sonrası Dönem ve İyileşme
-
Hastalar genellikle 2–4 hafta içinde normal yaşantılarına döner.
-
Tam çiğneme fonksiyonunun kazanılması yaklaşık 2 ay,
tam kemik iyileşmesi ise 6–12 ay sürebilir.
-
Bu dönemde düzenli kontrollere gelmek büyük önem taşır.
-
Postoperatif dönemde ilk 2 ay boyunca haftalık kontroller yapılır.
-
Şişlik ve morluklar genellikle 7–10 gün içinde azalır.
8. Sık Sorulan Sorular
Ortognatik cerrahi ağrılı mıdır?
Hayır, ameliyat sonrası ağrılar genellikle hafif düzeydedir ve ilaçlarla kolayca kontrol altına alınabilir.
İz kalır mı?
Tüm kesiler ağız içinden yapıldığından yüzde görünür iz oluşmaz.
Ne zaman yemek yiyebilirim?
İlk günlerde sıvı ve yumuşak gıdalar önerilir; ikinci haftadan itibaren yavaşça normal gıdalara geçilir.
Braketler ne zaman çıkarılır?
Genellikle ameliyattan 6–12 ay sonra ortodontik tedavi tamamlandığında çıkarılır.