Gömülü Dişler

Gömülü Diş Nedir?

 

 

İnsanlarda genellikle 32 kalıcı diş bulunur; bunların son dördü 20 yaş dişleri (üçüncü büyük azılar) olarak bilinir.

Ancak birçok kişide çene kemiği bu dişlerin tamamını barındırmak için yeterli genişlikte değildir.

Bu durumda dişler gömülü kalır; yani diş eti altında veya çene kemiği içinde tam olarak süremez.

 

Gömülü 20 yaş dişleri zamanla ağrıya, iltihaplanmaya, komşu dişlerde çürümeye veya çene ekleminde baskıya neden olabilir.

Bu nedenle erken teşhis ve uygun cerrahi planlama oldukça önemlidir.

20 Yaş Dişlerinin Oluşma Nedenleri

​

• Çene darlığı: Modern yaşam tarzı ve beslenme alışkanlıkları nedeniyle çene kemikleri küçülmüş, 20 yaş dişleri için yeterli alan azalmıştır.

• Genetik faktörler: Dişlerin konumu, sürme yönü ve çene şekli genetik olarak belirlenir.

• Yan konumlanma veya yatay sürme: Dişin eğik gelişimi doğal sürme hattını engeller.

• Komşu diş baskısı: Öndeki azı dişler, arkadaki dişin sürmesine fiziksel engel oluşturabilir.

​

Gömülü Dişlerin Türleri

1. Yumuşak Doku Gömülülüğü (Soft Tissue Impaction)

​

Diş eti dişin üst kısmını kapatır. Dişin bir kısmı görünür, ancak temizlik zordur. Bu durum iltihap ve ağrıya yol açabilir.

​

2. Kısmi Kemik Gömülülüğü (Partial Bony Impaction)

​

Dişin bir kısmı kemik içinde, bir kısmı ağızda görünür. Yeterli alan olmadığından çiğnemeye katılamaz ve genellikle çürük ve enfeksiyon gelişir.

​

3. Tam Kemik Gömülülüğü (Complete Bony Impaction)

 

Diş tamamen kemik içindedir ve görünmez. Kökler sinire yakın olabilir ve ileri cerrahi teknikler gerektirir.

​

Neden 20 Yaş Dişi Çekilmelidir?

20 yaş dişlerinin çekilmesi çoğu zaman koruyucu bir tedbirdir. Aşağıdaki sorunların gelişmemesi için dişler uygun dönemde çekilmelidir:

 

• Enfeksiyon (Perikoronitis): Kısmen çıkan dişin etrafında bakteri birikimiyle iltihap gelişir.

• Komşu dişte kök erimesi (rezorpsiyon).

• Kist veya tümör oluşumu (foliküler kist).

• Ağız kokusu ve çiğneme zorluğu.

• Ortodontik bozulma: Ön dişlerde çapraşıklık gelişebilir.

• Çene ağrısı ve eklem problemleri.

​

Hangi Yaşta 20 Yaş Dişi Çekimi Yapılmalıdır?

​

En uygun dönem 16–20 yaş arasıdır. Bu yaşlarda diş kökleri henüz tam gelişmemiştir, sinir yapısına uzak konumdadır ve kemik daha esnektir. 30 yaş sonrasında kökler uzayıp sinire yaklaşır; çekim daha zor ve iyileşme süreci daha uzun olabilir.

 

Cerrahi İşlem Nasıl Yapılır?

20 yaş dişi çekimi, lokal anestezi, sedasyon veya gerekirse genel anestezi altında gerçekleştirilir.

 

Cerrahi aşamalar:

 

1. Diş etine küçük bir kesi yapılır.

2. Dişin üzerini örten kemik nazikçe kaldırılır.

3. Diş, gerekirse bölünerek çıkarılır.

4. Diş yuvası temizlenir ve dikişle kapatılır.

İşlem süresi genellikle 20–40 dakikadır. Hasta aynı gün taburcu edilir, ağrı kesici ve antibiyotik reçete edilir.

​

20 Yaş Dişi Çekimi Sonrası Süreç

​

İlk günlerde hafif ağrı, şişlik ve sızıntı şeklinde kanama normaldir.

Şişlik genellikle 2. günde en yüksek düzeye ulaşır, 3. günde azalmaya başlar.

İlk 24 saatte soğuk kompres, 2. ve 3. günde ılık kompres önerilir.

 

Ağız hijyenine dikkat edilmesi, sigara ve alkol tüketiminden kaçınılması gerekir.

Genellikle 3–5 gün içinde günlük yaşama dönülebilir.

​

Olası Komplikasyonlar ve Yönetimi

​

Sinir Hasarı

Alt çene siniri (n. alveolaris inferior) alt dudak, çene ve dilin hissini sağlar.

Dişin kökü bu sinire yakınsa geçici uyuşma veya karıncalanma oluşabilir.

Genellikle birkaç hafta içinde iyileşir. Kalıcı hasar oldukça nadirdir.

​

Sinüs Komplikasyonları

Üst 20 yaş dişleri, maksiller sinüse çok yakın konumlanabilir.

Nadir durumlarda diş çekimi sırasında ağız ile sinüs arasında açıklık oluşabilir.

 

Bu durumda:

 

• 2–3 gün boyunca burun silinmemeli veya sümkürülmemelidir.

• Hapşırma sırasında ağız açık olmalıdır.

• Gerekirse ek cerrahi kapama yapılabilir.

​

Dry Socket (Alveolit)

En sık görülen komplikasyondur.

Kanın pıhtılaşmaması sonucu diş yuvası açık kalır ve şiddetli ağrı gelişir (3.–5. gün).

Sigara, doğum kontrol hapı veya kötü ağız hijyeni risk faktörleridir.

Tedavi: ilaçlı pansuman ve ağrı kontrolüdür.

Bölge temiz tutulduğunda 5–7 gün içinde iyileşir.

​

Enfeksiyon

Bazı hastalarda lokal enfeksiyon gelişebilir.

Genellikle antibiyotik tedavisiyle kontrol altına alınır.

Nadir durumlarda drenaj veya temizlik gerekebilir.

Yüzde morarma, dudak köşelerinde çatlama ve çene sertliği geçici bulgulardır.

​

Ameliyat Sonrası Bakım ve İyileşme

• 24 saat boyunca ağzı çalkalamayın, tükürmeyin.

• Soğuk uygulamaya hemen başlayın (ilk 24 saat).

• Sıcak yiyecek ve içeceklerden kaçının.

• Sigara ve alkol kullanmayın.

•  

  1. günden itibaren yumuşak gıdalar tercih edin.

   

• Diş fırçalamaya 24 saat sonra nazikçe başlayın.

• Dikişler genellikle 7. günde alınır (kendiliğinden eriyenler 10–14 günde düşer).

​

İyileşme süreci:

 

1. Gün: Hafif kanama ve uyuşma hissi

• 2.–3. Gün: Şişlik maksimum

• 4.–5. Gün: Ağrı azalır

•  

   

  1. Gün: Dikiş kontrolü

• 2.–3. Hafta: Yumuşak doku iyileşmesi

• 4.–6. Hafta: Kemik iyileşmesi

 

Sık Sorulan Sorular

 

 

20 yaş dişi çekimi ağrılı mıdır?

Hayır. Lokal anestezi altında ağrısızdır. Sonrasında hafif ağrılar ağrı kesiciyle geçer.

 

Her 20 yaş dişi çekilmeli midir?

Tam sürmüş ve fonksiyonel dişler çekilmez. Gömülü veya enfekte dişler alınmalıdır.

 

Sinir hasarı kalıcı olur mu?

Genellikle geçicidir. 3D tomografi planlamasıyla risk en aza indirilir.

 

Ne zaman normal hayatıma dönerim?

Çoğu hasta 3–5 gün içinde sosyal veya akademik hayatına dönebilir.

​

Sonuç ve Öneriler

 

 

20 yaş dişlerinin zamanında çekilmesi, ileride gelişebilecek ağrı, enfeksiyon, diş kaybı ve çene problemlerini önler.

Erken yaşta yapılan cerrahi işlemler, hem daha kolay iyileşme sağlar hem de komplikasyon riskini azaltır.

 

Ağız, diş ve çene cerrahınız tarafından planlanan bireysel tedavi, modern anestezi teknikleriyle konforlu ve güvenlidir.

Cerrahi sonrası talimatlara uymanız, sağlıklı bir iyileşme süreci geçirmenizi sağlar.